MEDIS: Mensen met diabetes innovatief en sociaal ondersteunen

Niet iedereen met diabetes kan de dagelijkse zelfzorg, zoals het controleren van de voeten, zelfstandig uitvoeren. Ondersteuning door mantelzorgers, zorgprofessionals en mensen met vergelijkbare ervaringen kan daarbij helpen. MEDIS is een vervolg op de doorontwikkeling van de Diabetes Voetencheck-app binnen het project Technology Support for Diabetes. Het consortium achter dat project bracht zijn kennis over digitale innovatie samen met het consortium van Herstelcirkel++, waarin sociale ondersteuning en lotgenotencontact werden onderzocht. Door de succesvolle elementen uit beide projecten te verbinden, wilden we de zelfzorg en zelfredzaamheid van mensen met diabetes versterken én de mensen om hen heen beter ondersteunen.

Binnen MEDIS onderzochten we hoe de Voetencheck-app zorgprofessionals, verzorgenden en mantelzorgers kan ondersteunen bij de voetzorg voor mensen met diabetes. Daarnaast verkenden we welke andere hulpmiddelen en vormen van ondersteuning mantelzorgers kunnen helpen bij het zorgen voor een naaste met diabetes.

In een parallel traject onderzochten en evalueerden we de nieuwe rol van de podotherapie-assistent, met bijzondere aandacht voor de sociale ondersteuning die patiënten ervaren. Hiervoor gebruikten we vragenlijsten, interviews en focusgroepen met patiënten, podotherapie-assistenten en podotherapeuten. De bevindingen bespraken we in werksessies en vertaalden we naar verbeteringen in de werkwijze, begeleiding en opleiding.

De verkenning liet zien dat een losse, extra app voor zorgmedewerkers in woon- en zorginstellingen ook extra belasting kan betekenen. Daarom verschoof de aandacht naar mantelzorgers, die met duidelijke instructies en professionele ondersteuning kunnen helpen bij voetcontroles, het maken van bruikbare foto’s en het volhouden van zelfmonitoring. De bredere les is dat technologie moet aansluiten op de dagelijkse zorg en de gebruiker moet ondersteunen in plaats van extra belasten.

In de evaluatie onder 138 patiënten werd de sociale ondersteuning door de podotherapie-assistent over het algemeen positief ervaren. Patiënten waardeerden vooral de laagdrempelige benadering, duidelijke uitleg, herhaling van adviezen en het gevoel dat iemand met hen meekijkt. Tegelijk bleken het onthouden van adviezen, motiverende begeleiding en voldoende tijd voor sociale ondersteuning belangrijke aandachtspunten.

De inzichten uit MEDIS hebben geleid tot het opzetten van Diabetes Praat Cafés, waar patiënten en mantelzorgers in de praktijk samenkomen. Deze bijeenkomsten bieden ruimte om informatie op te halen en te delen, ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Herkenning, erkenning en het gevoel er niet alleen voor te staan, staan daarbij centraal. De podotherapie-assistent begeleidt het gesprek en stimuleert deelnemers om elkaar te ondersteunen, waarbij de inbreng van deelnemers het uitgangspunt vormt. De onderzoeksinzichten zijn ook verwerkt in de opleiding en aanvullende scholing van podotherapie-assistenten, onder meer over het begeleiden van groepen.

Sociale ondersteuning, diabetes, zelfzorg, zelfredzaamheid

Samenwerkende organisaties: Rondom, Fontys Hogeschool, HAN University of Applied Sciences, Stichting Je Leefstijl Als Medicijn en Fitcoin Health Communities.

Subsidiërende partij: Regieorgaan SIA, via de regeling Extramurale zorg.

The role of the Podiatry Assistant in supporting patients to self manage the health of their feet
Roy van den Heuvel, Lydia Willemse, Wouter Meeuwis en Miranda van Mol (2026). Congresabstract voor de Global Podiatry Summit 2026 over de ervaren sociale ondersteuning door de podotherapie-assistent.