Het doorontwikkelen van de Diabetes Voetencheck-app

Diabetes kan leiden tot ernstige voetcomplicaties, zoals (moeilijk genezende) voetulcera, die samenhangen met onder andere neuropathie, doorbloedingsproblemen en infectie en die kunnen uitmonden in ziekenhuisopnames, amputaties en een lagere kwaliteit van leven. Daarom is het belangrijk dat risico’s vroeg worden gesignaleerd en dat mensen met diabetes ondersteund worden bij regelmatige zelfcontrole en snelle afstemming met een zorgprofessional. Tijdens de eerste coronagolf ontwikkelde Rondom Podotherapeuten de Diabetes Voetencheck-app om patiënten ook op afstand te kunnen monitoren. Met dit onderzoek wilden we het gebruiksgemak en de duurzame inzet van de app vergroten, zodat de app structureel helpt om voetproblemen eerder te herkennen en hiermee complicaties te helpen voorkomen.

In het project Technology Support for Diabetes werkten Technische Universiteit Eindhoven, Fontys Hogescholen en Stofloos samen aan een tweejarig, door Regieorgaan SIA gesubsidieerd onderzoek om de app door te ontwikkelen en beter te laten aansluiten op de praktijk. We hebben een co-design aanpak gebruikt: samen met patiënten en zorgprofessionals is de app vanaf de basis herontworpen, met nadruk op bruikbaarheid, vertrouwen en de balans tussen digitale ondersteuning en fysieke zorg wanneer nodig. Vervolgens is een evaluatiestudie uitgevoerd om te begrijpen hoe mensen de app ervaren, hoe betrokkenheid zich over tijd ontwikkelt en wat dit vraagt van het werkproces van podotherapeuten. De inzichten uit gebruiksdata, ervaringen van gebruikers en feedback van professionals zijn terugvertaald naar concrete verbeterkansen voor ontwerp én implementatie in de dagelijkse zorg.

De evaluatie laat zien dat gebruikers de Voetencheck-app over het algemeen als een waardevol hulpmiddel ervaren om regelmatig te controleren op risicofactoren voor diabetische voetulcera; vooral het gemak van een check en het eenvoudig kunnen insturen van een foto worden genoemd als sterke punten. We zagen drie herkenbare gebruikspatronen: continu gebruik, frequent gebruik en weinig tot geen gebruik; die patronen helpen verklaren welke factoren gebruik stimuleren (zoals gebruiksgemak, laagdrempelig contact en sociale steun) en welke factoren belemmeren (zoals digitale vaardigheden, fysieke beperkingen en moeite met langdurige betrokkenheid). Podotherapeuten geven aan dat de app helpt om sneller signalen van mogelijke problemen binnen te krijgen en patiënten op afstand te monitoren, maar dat het structureel “meenemen” en promoten van de app in consulten in de praktijk nog uitdagend kan zijn. Op projectniveau is de adoptie gegroeid: er zijn inmiddels meer dan 120.000 checks uitgevoerd en circa 7.200 foto’s ingestuurd, waarbij bij ongeveer een derde van de foto’s vervolgactie nodig was.

De uitkomsten gebruiken we om de app verder te verbeteren op inclusiviteit en langdurig gebruik, bijvoorbeeld door betere ondersteuning bij het maken van bruikbare foto’s, toegankelijkheid voor mensen met verschillende digitale vaardigheden en het slimmer afstemmen van reminders en begeleiding op iemands behoefte en routine. Ook richten we ons op implementatie in de zorgpraktijk: hoe helpen we professionals om de app eenvoudiger te introduceren, te volgen en in te bedden in het werkproces, zonder extra administratieve druk. Daarnaast lopen vervolgonderzoeken: in het MEDIS-project onderzoeken we hoe sociale ondersteuning (bijvoorbeeld door mantelzorgers) het gebruik kan versterken, en in het Voetencheck & AI-project verkennen we hoe AI kan helpen bij fotokwaliteit en triage, zodat ernstige gevallen sneller herkend worden en professionals hun tijd effectiever kunnen inzetten. Tot slot blijft het belangrijk om de (langetermijn) impact te blijven toetsen: niet alleen op gebruikservaring, maar ook op zorguitkomsten en zorgbelasting, met behoud van het “mens-in-de-lus” principe dat gebruikers vertrouwen geeft.

Preventie, Diabetes, Voetwonden, E-health, Thuismonitoring

Samenwerkende organisaties: Rondom, Fontys Paramedisch, Technische Universiteit Eindhoven, Stofloos
Subsidiërende partij: Regieorgaan SIA

Podosophia, Link: https://view.publitas.com/p222-2174/podosophia-3-2023-bewijsexemplaar/page/20-21

Mixed Methods Study into Self-Monitoring Diabetes-Related Foot Ulcers, DOI: 10.3390/s23052547

Preventing Diabetic Foot Ulcers With eHealth: Rethinking Digital Care In Co-design, DOI: 10.21606/drs.2024.842

Website Diabetes Voetencheck: https://diabetesvoetencheck.nl/

Het doorontwikkelen van de Diabetes Voetencheck-app

Wat vindt u van onze website?

Het doorontwikkelen van de Diabetes Voetencheck-app

Wouter