Overprikkeling
Merkt u dat geluid, licht, drukte of veel informatie u snel te veel wordt? Misschien kunt u minder goed tegen een volle winkel of drukke werkplek. Ook gesprekken door elkaar of meldingen op uw telefoon kunnen prikkels geven. Waar u eerder nog gewoon door kon, voelt het nu alsof uw hoofd volloopt. Overprikkeling kan veel invloed hebben op uw dagelijks leven. U gaat misschien drukke plekken vermijden, zegt sociale afspraken af of heeft na een gewone dag veel hersteltijd nodig. Dat is niet raar. Als uw hoofd of lichaam te veel prikkels moet verwerken, raakt het systeem sneller overbelast.
Wat merkt u?
Overprikkeling kan lichamelijk, mentaal en emotioneel merkbaar zijn.
U kunt bijvoorbeeld merken dat:
- geluiden harder binnenkomen;
- fel licht of drukke beelden vermoeien;
- gesprekken volgen lastig is;
- u sneller geïrriteerd raakt;
- u hoofdpijn krijgt;
- u moe wordt van drukte;
- u zich terug wilt trekken;
- u moeite heeft met concentreren;
- u na sociale activiteiten lang moet herstellen.
Soms merkt u pas achteraf dat het te veel was. U komt thuis en bent leeg, gespannen of emotioneel. Dat kan verwarrend zijn, zeker als anderen niet zien hoeveel prikkels u verwerkt.
Waardoor kan het komen?
Overprikkeling kan ontstaan door stress, vermoeidheid, pijn, slecht slapen of herstel na ziekte. Ook na een burn-out, hersenschudding of een periode met veel spanning kunnen prikkels harder binnenkomen dan normaal.
Mensen verschillen daarnaast in hoe zij prikkels ervaren en verwerken. Waar de één weinig last heeft van drukte, geluid of fel licht, is de ander hier gevoeliger voor. Dat verschilt per persoon.
Ook de omgeving speelt een grote rol. Denk aan een drukke werkplek, sociale activiteiten, schermen, meldingen of steeds moeten schakelen tussen verschillende taken.
Als u weinig tijd heeft om te herstellen, wordt het lastiger om prikkels te verwerken. Dan kan iets wat normaal goed gaat ineens te veel worden.
Wat kunt u zelf doen?
Het helpt om prikkels beter te doseren. Niet door alles te vermijden, maar door bewust keuzes te maken.
U kunt bijvoorbeeld:
- drukke plekken op rustige momenten bezoeken;
- korte pauzes nemen in een prikkelarme ruimte;
- meldingen op uw telefoon uitzetten;
- sociale afspraken korter maken;
- een zonnebril of oordoppen gebruiken als dat helpt;
- na drukte hersteltijd plannen;
- taken met veel prikkels afwisselen met rustige taken;
- duidelijk aangeven wanneer iets te veel wordt.
Probeer te ontdekken welke prikkels voor u het zwaarst zijn. Dan kunt u gerichter aanpassen.
Wanneer is hulp verstandig?
Hulp is verstandig als overprikkeling uw werk, studie, sociale leven of dagelijkse taken beperkt. Ook als u steeds meer situaties vermijdt of veel hersteltijd nodig heeft, is het goed om advies te vragen.
Neem contact op met uw huisarts als overprikkeling plotseling ontstaat na een val, ongeluk of ziekte. Doe dat ook als klachten snel erger worden of samengaan met ernstige hoofdpijn, verwardheid of uitval.
Hoe Rondom kan helpen
We kijken samen welke prikkels u belasten en hoe u uw dag beter kunt indelen. Daarbij letten we op werk, thuis, sociale activiteiten, herstel en energie.
Een ergotherapeut helpt u begrijpen welke prikkels invloed hebben op uw dagelijks leven. Samen zoekt u naar manieren om beter met prikkels om te gaan en activiteiten vol te houden. Een leefstijlcoach kan ondersteunen bij slaap, herstel en rustmomenten. Bij angst, spanning of moeite met accepteren kan psychologische ondersteuning passend zijn.
We zoeken naar een manier waarop u mee kunt blijven doen zonder steeds overprikkeld te raken.
